Hiển thị các bài đăng có nhãn học hành. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn học hành. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 14 tháng 4, 2012

Trí tuệ trẻ 6 tuổi

6 tuổi, bé bắt đầu bước vào lớp một. Lúc này, trí tuệ của bé phát triển nhanh khiến cho bố mẹ đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Thế nào là sự phát triển trí tuệ bình thường của một đứa trẻ lên 6?

Image
Ảnh: sưu tầm
Tư duy của trẻ có tính hình tượng rõ rệt

Trẻ giai đoạn này có thể khắc họa trong óc những hình tượng sinh động, rõ rệt, gắn liền với sự vật xung quanh nó. Ví dụ: nói đến con chó, trẻ chỉ nghĩ ngay đến con chó nhà mình chứ không có khái niệm chung chung về chó.

Ở giai đoạn 4 đến 7 tuổi, trẻ có thể đặt tên cho tranh bôi vẽ của chính mình. Trong quá trình phát triển khả năng về hội hoạ, các bé đều phát triển từ bôi vẽ không có hình tượng gì đến giai đoạn sơ bộ nắm được vật thể của thế giới sự vật xung quanh.

Đến một ngày nào đó, cha mẹ bé sẽ phát hiện ra, giữa những đường vạch lộn xộn trong bức tranh trẻ vẽ xuất hiện hình tượng có mắt, có mồm như người nhưng không hoàn toàn giống người. Đó chính là sự khởi đầu sáng tạo của trẻ.

Trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hàng ngày

Thể hiện rõ nhất ở việc trẻ nắm vững ngữ âm, ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, phát triển vốn từ và các cấu trúc ngữ pháp, có thể diễn giải ngôn ngữ một cách mạch lạc.

Gần như mọi trẻ em ở giai đoạn 6 tuổi đều thích nghe kể chuyện cổ tích. Ngay cả những câu chuyện đã nghe rồi, trẻ còn đòi người lớn kể lại một lần nữa, thậm chí đòi nghe lại nhiều lần.
Tại sao lại như vậy? Đó là do khi nghe truyện, trẻ có thể đương nhiên thể hiện được sức mạnh ngôn ngữ trong các câu chuyện. Không chỉ có thế, qua nghe kể chuyện vô hình chung trẻ dần dần hiểu được nhiều từ mà chúng chưa hiểu và cách dùng những từ đó.

Ví dụ: khi có người nói "con giao long làm người ta sợ mất hồn", trẻ không biết hình dáng con giao long, nhưng từ tình tiết đó trẻ hiểu được một phần tính chất của giao long.

Ở trẻ đã hình thành tư duy sơ đồ và tư duy logic

Trẻ có thể tìm ra những liên hệ bản chất của đồ vật - cơ sở của tư duy trừu tượng. Từ việc học thông qua quan sát và kinh nghiệm, trẻ đã có thể chuyển sang học bằng ngôn ngữ và logic.

Khi được 6 tuổi, trẻ không ngừng đặt ra những câu hỏi “vì sao”, “cái gì”, “như thế nào”... Nhờ đó, ở trẻ đã hình thành khả năng giải quyết các vấn đề. Trẻ có khái niệm về thời gian và các ngày trong tuần, khái niệm về con số, không gian, hình dáng, mầu sắc.

Ý thức về con số của trẻ không phải nhất thiết theo thứ tự từ 1 đến 2, 3 mà còn có thể bắt đầu từ con số 2. Đến khoảng 3 tuổi, đại bộ phận trẻ đều hiểu thế nào là 3. Trẻ từ 5 tuổi trở đi đã đếm được đến 50, nhưng con số có thể tự do vận dụng được chỉ đến trên dưới số 10.

Khả năng chú ý của trẻ 6 tuổi vẫn là chú ý ngắn hạn, trong khoảng 15 phút là nhiều nhất. Các bậc cha mẹ, giáo viên cũng nên lưu ý đặc điểm này khi chỉ dạy các em.

Bibi.VN

Trí tuệ trẻ 5 tuổi

Có rất nhiều cha mẹ băn khoăn, không biết trí tuệ con mình trong giai đoạn mầm non (4-6 tuổi) sẽ phát triển thế nào. Liệu trí thông minh của trẻ 5 tuổi có gì khác với trí thông minh của trẻ 4 tuổi?

Image
Ảnh: sưu tầm

Tư duy mang tính cụ thể

Chỉ có các hình tượng sinh động, rõ rệt mới gây nên sự chú ý, theo dõi của trẻ ở độ tuổi này. Chính vì thế, trẻ rất thích chơi đồ chơi, bởi trong đó có nhiều động tác phối hợp với nhau, có con người, có các vật liệu và các đồ vật cụ thể.

Do vậy, khi nói chuyện hoặc dạy dỗ trẻ, người lớn nên cố gắng phối hợp giữa giảng giải với việc sử dụng giáo cụ trực quan.
Ví dụ: Nếu dạy bé làm tính, thì nên dùng các que chữ. Kể chuyện thì nên lấy búp bê hoặc tranh vẽ để minh họa…

Khả năng phân loại
Để kiểm tra khả năng phân loại của trẻ, người ta xếp lẫn lộn một số tranh vẽ quả táo, chuối, lê, hay bàn, ghế, con mèo, con chó... rồi yêu cầu trẻ xếp tranh của những thứ cùng loại vào với nhau.

Trẻ 4 tuổi chưa thể thực hiện được nhanh hoặc suôn sẻ, nhưng khi 5 tuổi trẻ có thể dễ dàng xếp tranh thành 3 loại như quả, dụng cụ và động vật. Đồng thời, trẻ cũng có thể sắp xếp đồ chơi theo 3 nhóm: màu sắc, hình dáng, kích cỡ.

Khả năng ghi nhớ

• Trẻ có được khả năng phân loại sơ bộ, nhưng khi ghi nhớ sự vật, trẻ sẽ không sử dụng biện pháp phân loại để ghi nhớ.
• Việc nhớ đúng thứ tự cũng là một khó khăn đối với trẻ. Khi nói ra những vật được ghi nhớ, trẻ sẽ nói tên những thứ vừa được nhớ lại trong đầu chứ không theo trình tự nào cả.
• Trẻ lúc này ghi nhớ đồ vật không theo thứ tự một cách máy móc mà nhớ theo mối liên hệ, ý nghĩa của sự việc.

Vì vậy trong huấn luyện trí nhớ cho trẻ 5 tuổi, cách tốt nhất là giảng giải cho bé hiểu ý nghĩa và các mối liên hệ giữa các sự vật, còn hơn là ghi nhớ một cách máy móc mà không hiểu về cái mình cần nhớ.

Nhận biết về giới
Trẻ ở tuổi này đã có thể nhận biết giới tính của mình và sẽ bắt chước người lớn cùng giới để thực hiện các hành vi, vai trò phù hợp.
Ví dụ như bé gái thường thích mặc váy áo của mẹ, đi giày, dùng son phấn, đeo túi xách của mẹ. Bé trai lại bắt chước bố “ra dáng nam nhi”.

Trong các hoạt động vui chơi, trẻ cũng thể hiện rõ giới tính của mình: các bé thường chơi với bạn cùng giới. Khi chơi trò đóng vai, bé gái đóng giả làm mẹ, cô giáo, còn các bé trai làm chú công an, bộ đội...

Ngôn ngữ phát triển
Ngôn ngữ phát triển tốt giúp bé dễ dàng nói chuyện với người khác về mọi chủ đề, từ sự việc hàng ngày đến những gì mà bé tưởng tượng. Trong khi tranh luận, trẻ rất hay đưa ra lý lẽ, hay dùng từ “bởi vì”, hay hỏi “tại sao”...

Bạn có thể tìm hiểu thêm về việc giúp bé phát triển ngôn ngữ ở từng độ tuổi tại đây.

Những khả năng khác của bé
• Trẻ cũng có thể định nghĩa đồ vật, nhưng thường bằng công dụng của nó, ví dụ như cái cốc là cái để uống nước.
• Hiểu rõ được quan hệ nguyên nhân - hệ quả, thời gian, không gian.
• Trẻ cũng đã nhận biết được các mặt chữ.
• Trẻ đã có hiểu về so sánh, sử dụng các từ so sánh như to hơn, to nhất. Trẻ có thể xếp các đồ vật từ nhỏ nhất đến to nhất, ngắn nhất đến dài nhất, nhẹ nhất đến nặng nhất...
• Trẻ có thể vẽ được hình người 3 phần, tỉ lệ các phần khá hợp lý.
Bibihome
theo TS Đặng Hoàng minh
ĐH Sư phạm Hà Nội

Trí tuệ trẻ 4 tuổi

Đối với “nghề làm cha mẹ”, một khi chúng ta đã lựa chọn thì phải cần mẫn làm việc suốt đời dù không thể mong đợi tất cả những đứa con đều trở thành vĩ nhân.

Image
Ảnh: sưu tầm

Nhưng, các bậc cha mẹ hoàn toàn có thể hy vọng rằng bé yêu của mình sẽ phát triển một cách toàn diện nếu cháu được phát hiện và bồi dưỡng trí tuệ một cách hợp lý.

Các động tác linh hoạt

Phần lớn trẻ 4 tuổi đã có thể nắm bóp, cầm bút vẽ một cách thành thạo.

Bé gái thường tỏ ra có năng khiếu hơn trong những trò chơi giàu trí tưởng tượng. Trong khi đó, các bé trai lại có năng khiếu về “các mối quan hệ không gian”. Chẳng hạn, bé trai giỏi hơn bé gái trong việc gắn một đồ vật cho khớp với một vật khác, các trò chơi xếp hình, lắp ghép...

Cuộc sống mô phỏng

Trẻ thường thích trò chơi đóng vai (cô giáo, bác sĩ, bán hàng…). Chính nhờ hoạt động chơi đóng vai này mà trẻ có thể hóa thân vào những mối quan hệ xã hội của con người. Nó còn giúp trẻ hình thành chức năng ký hiệu tượng trưng: chẳng hạn dùng giấy thay tiền, dùng giấy làm thức ăn trong trò chơi đồ hàng.

Trẻ còn biết sử dụng các hệ thống kí hiệu khác nhau, như kí hiệu về đồ vật, hành động, kí hiệu về con người.

Trò chơi đóng vai cũng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển trí tưởng tượng của trẻ, đồng thời giúp trẻ học cách chơi và hoạt đồng cùng nhau, xây dựng và mô phỏng các kỹ năng giao tiếp xã hội.

Trẻ tư duy dựa vào những hình ảnh

Ở tuổi này, một bước ngoặt lớn đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ là tư duy dựa vào những hình ảnh của sự vẩt - hiện tượng đã có trong đầu, tư duy trực quan hình tượng. Trẻ đã có thể tìm ra đặc điểm, thuộc tính của đồ vật không bằng sự tác động trực tiếp với vật đó mà bằng những phép thử, phép so sánh trong óc. Ví dụ: trong trò chơi chim bay cò bay, khi hỏi “nhà có bay không?” trẻ có thể trả lời không, vì “chim bay vì chim có cánh, còn nhà thì không có cánh”.

Trẻ 4-5 tuổi có thể hình dung ra các sự vật cụ thể, rõ ràng. Ví dụ: khi nói chuyện, người khác nhắc tới con mèo thì bé thường nghĩ tới con mèo vàng ở nhà cứ không có khái niệm chung chung về mèo. Chỉ có các hình tượng sinh động, rõ rệt mới gây sự chú ý theo dõi của trẻ, cho nên chúng thích nghe kể chuyện, xem tranh vẽ, xem hoạt hình hoặc múa rối.

Các trò chơi cũng phù hợp với đặc điểm tư duy của trẻ nhỏ. Vì trong trò chơi có nhiều động tác phối hợp với nhau, có các vật liệu và các đồ chơi cụ thể, phù hợp với nhu cầu tư duy hình tượng, cho nên trẻ em rất thích các trò chơi vui.

Khái niệm về thời gian của trẻ cũng phát triển hơn. Trẻ có thể hiểu được là đêm, ngày, đêm qua, ngày tới, có thể kể lại cho cha mẹ nghe một số việc trẻ đã làm trong ngày, chuyện xảy ra ngày hôm qua, việc của ngày mai.

Trẻ cũng có thể nói được mình là con trai hay con gái, và những người khác là con trai hay gái. Tuy nhiên, trẻ vẫn chưa thực sự hiểu được thế nào là giới tính. Trẻ đã bắt đầu biết vẽ hình người thay vì chỉ vạch vẽ các đường nét loằng ngoằng không có ý nghĩa lúc 3 tuổi, nhưng có thể chưa đủ 3 phần (đầu, thân, chân) và chưa cân xứng tỉ lệ.

Ngôn ngữ phát triển mạnh

Trẻ có thể chỉ ra một bàn tay có 5 ngón, 2 bàn tay có 10 ngón (tính nhẩm) . Bên cạnh đó, trẻ luôn luôn hỏi những câu hỏi “cái gì”, tại sao”, “như thế nào”. Ví dụ: Tại sao con người phải mặc quần áo? Tại sao nhà cần có đồng hồ? Mắt để làm gì?

Đối với các loại câu hỏi tương tự mà trẻ hỏi, mặc dù chúng ngây thơ và buồn cười, cha mẹ cũng không nên mắng trách hoặc giễu cợt con trẻ. Thời điểm này nên cổ vũ, khích lệ trẻ quan sát, chỉ dẫn cho trẻ hiểu, giúp trẻ suy nghĩ bằng cách kiên trì giảng giải và trả lời các câu hỏi của trẻ.

Bibi.VN
Cố vấn: BS Phùng Đăng Việt
Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Trung Ương

Chủ Nhật, 18 tháng 3, 2012

SV Việt tại Harvard chia sẻ chuyện tình

Đại học Harvard luôn được xem là “giấc mơ” của mọi sinh viên. Ngôi trường có lịch sử 375 năm tuổi này hiện có hơn 20.000 sinh viên theo học. Cùng nghe những sinh viên Việt Nam tại trường chia sẻ về cuộc sống, chuyện học và chuyện tình yêu ở Harvard.

Sống tự do

ĐH Harvard nằm ở phía Đông Bắc nước Mỹ, nơi khí hậu được xem là khá khắc nghiệt, đặc biệt là vào mùa đông. Hiện tại, nhiệt độ ở thành phố Cambridge đã xuống dưới -15 độ C. Các sông hồ đều bị đóng băng, tuyết phủ dầy đặc và gió thổi rất to. Vào dịp này, sinh viên ở Harvard thường lui tới Spangler Hall, ngồi trò chuyện quây quần, đọc sách hoặc thậm chí là nằm dài trên những chiếc ghế sofa màu sôcôla bên cạnh lò sưởi ấm áp.

Các sinh viên năm đầu thường được nhà trường sắp xếp ở trong ký túc xá, mỗi phòng ba người. Dù đến từ nhiều quốc gia khác nhau nhưng đa phần họ đều thoải mái và thân thiện. Thi thoảng, mọi người cũng tổ chức những bữa tiệc nhỏ.

Tuy nhiên, cách hành xử của sinh viên Harvard không “hoang dã” và “điên cuồng” như trong một số bộ phim được trình chiếu ở Việt Nam. Điều đặc biệt là sinh viên Harvard hoàn toàn không bị “giới nghiêm” về giờ giấc, có thể ca hát, chơi bài bạc, hút thuốc… nhưng tuyệt đối không được uống rượu trước 21 tuổi.

Sinh viên di chuyển trong trường chủ yếu bằng xe đạp hoặc đi bộ. Ở Harvard không có dịch vụ trông giữ xe giống như ở Việt Nam. Chỉ có những tấm biển chỉ dẫn khu vực được phép để xe, mọi người xếp vào hàng, có khóa lại nhưng nhìn chung tất cả đều rất ý thức.

Harvard thực sự là một nơi rất đẹp, thơ mộng và cổ kính. Quảng trường Harvard khá “lộn xộn” nhưng đáng yêu. Nó cũng là nơi sinh viên trong trường hay lai vãng tới nhất. Một vài người trong số chúng tôi thích ngồi chơi cờ với anh bạn người Ukraine lầm lì bên cạnh Memorical Church (mặc dù mỗi lần chơi như vậy phải trả cho anh ta hai đô la “thù lao”).

Số khác hứng thú với việc chụp ảnh cùng bức tượng ông John Harvard (người sáng lập ra ĐH Harvard). Riêng tôi thì thích uống cà phê, đọc sách tại một quán nhỏ gần Dinning Hall, nơi mà cố Tổng thống Mỹ John F.Kennedy thường ngồi trước đây.

Harvard không phải là một viện đại học đơn thuần, nó giống một khu vực trung tâm của thành phố hơn. Cuộc sống ở đây đầy đủ và dễ chịu. Một môi trường học thuật tuyệt vời dành cho sinh viên.

Học những điều mình thích

Việc học tập ở Harvard chỉ vất vả ở mức… bình thường. Mỗi kỳ chúng tôi chỉ phải học 4 môn. Cả khóa học cử nhân tại Harvard có tổng cộng 32 môn, trong đó có 8 môn cơ sở chung cho tất cả các ngành (general education), khoảng 10 môn chuyên ngành, còn lại khoảng 14 môn, sinh viên có thể theo học bất cứ thứ gì họ cảm thấy hứng thú.

Đó là lý do tại sao, tới năm thứ ba, sinh viên vẫn có thể đổi ngành học. Không chỉ sinh viên Việt Nam mà sinh viên đến từ các quốc gia-nơi tiếng Anh không phải là ngôn ngữ chính yếu đều gặp khó khăn với các môn đòi hỏi phải viết lách nhiều. Aesthetic (mỹ học) và Culture&belief (văn hóa và tín ngưỡng) là hai trong số những môn “khoai” nhất.

Tại Harvard, sinh viên phải đi học ít và nghỉ rất nhiều
Hệ thống giáo dục Mỹ quan niệm, trường đại học là nơi sinh viên tự do học tập. Bạn có thể học bất cứ điều gì bản thân cảm thấy hứng thú, còn nếu muốn nâng cao chuyên môn thì phải học cao học. Họ luôn chú trọng đào tạo sự toàn diện cho sinh viên. Đó là lý do tại sao sinh viên Mỹ có thể làm được rất nhiều công việc khác nhau sau khi ra trường.
Tại Harvard, nói chung là sinh viên phải đi học ít và nghỉ rất nhiều: nghỉ Hè ba tháng, nghỉ Đông một tháng, nghỉ Xuân một tuần và nghỉ ngày Lễ Tạ ơn một tuần. Trong quãng thời gian này, sinh viên có thể đi nghỉ hoặc tham gia các hoạt động xã hội.

Cũng phải nói thêm rằng, sinh viên Harvard cực kỳ năng động, đa phần đều là thành viên của 3-4 tổ chức hoạt động tình nguyện. Chính vì vậy mà trông mọi người lúc nào cũng có vẻ bận rộn.

Bản thân tôi cũng đang là “phóng viên” của hai tờ báo: Harvard Crimson và The Voice. Chúng tôi không được trả nhuận bút, đây chỉ là cơ hội để mỗi sinh viên tự trau dồi kiến thức và kinh nghiệm làm việc. Tháng 4/2012 tới đây, chúng tôi cũng sẽ tổ chức một Fashion Festival tại sân trường Harvard.

Du học sinh Việt Nam tại Harvard Nguyễn Bích Ngọc chia sẻ: "Với tôi, con người là điều hay ho nhất ở Harvard"

Nguyễn Bích Ngọc (1990, Harvard’13). chia sẻ: "Điều tôi cảm thấy tuyệt vời nhất là giảng viên trường Harvard thực sự rất giỏi và tuyệt vời. Thật hãnh diện và tự hào khi được học tại ngôi trường có tới 47 người đạt giải Nobel".

Cô bạn này còn cho rằng: "Ở đây, có rất nhiều cơ hội cho sinh viên, nơi mà người ta có thể đạt được cái gọi là “giấc mơ Mỹ” (từ không có gì thành có tất cả). Trường thực sự giống như một bước đệm để sinh viên đạt được những điều mình muốn. Với tôi, con người là điều hay ho nhất ở Harvard".
Và không yêu ở Harvard

Ở Harvard, rất ít khi người ta trông thấy những đôi lứa tay trong tay. Không phải bởi vì ở Harvard người ta cấm chuyện yêu đương. Sinh viên Harvard cho rằng: thời gian dành cho người yêu rất tốn (?!).

Họ thường nghĩ là có đáng không khi dành tới hai tiếng đồng hồ để hẹn hò với một người thay vì đi dự một sự kiện, nơi người ta có thể gặp gỡ, học hỏi kiến thức của 15-20 người giỏi, nổi tiếng hơn? Đa số nghĩ là… không đáng!

Có lẽ bởi vậy mà ở Harvard, sinh viên “kháo” nhau rằng, chỉ có 2 “loại” sinh viên: đã yêu nhau từ lâu (cứ như thể họ chỉ đợi ra trường là kết hôn) hoặc không yêu đương gì cho tới khi tốt nghiệp.
Theo Dân trí

Nhưng để vào trường này thì đâu có đơn giản. Mơ ước chỉ là mơ ước, ngoại trừ con bạn thực sự là giỏi và có khát khao cháy bỏng bước chân vào đây bằng không thì chỉ là chuyện xa vời lắm lắm

Năm 2011 Havard chỉ nhận 6% số đơn xin học. HS muốn Havard accept phải là loại outstanding, vượt trội trên những SV xuất sắc khác.Ngoài những tiêu chuẩn như số điểm phải cỡ 100% (hoặc 110%), cấp 3 học AP (Advanced Program), SV phải có 1 thành tích xuất sắc như làm thiện nguyện, thành viên trong câu lạc bộ (phải ở vị trí leader nhé), có 1 cuốn sách best seller chẳng hạn...thắng cuộc trong vài 3 giải thưởng có tiếng...thì may ra hs mới được consider...

Thứ Sáu, 24 tháng 2, 2012

Bài học đầu tiên!

Chàng và nàng nhà này đi học ở Kumon đã được 4 tháng rồi. Hiệu quả học tập thì không phải bàn, hôm nay chỉ xin nói thêm một hiệu quả kép rất là hay ho của cái trường Kumon này vậy.

Ở Việt Nam các hệ thống của Kumon cũng có phần khắt khe hơn ở bên CA này, nghĩa là giờ học rất sát sao, nếu bạn nào không làm xong bài thì phải hoàn thành cho xong thì mới được ra về mặc cho cha mẹ ngồi chờ mỏi mòn. Dĩ nhiên nếu cha mẹ nào không chờ nổi thì có thể xin con về rồi cho nó làm ở nhà vậy, nhưng hầu như cha mẹ nào cũng ngồi ngóc mỏ mà chờ chớ hiếm khi nào mà xin cho tụi nhỏ về sớm lắm. Thành ra đứa nào mà ngoan, giỏi "hiên ngang" đi ra sớm thì cha mẹ sung sướng khỏi phải nói, còn đứa nào mà làm bài ì à ì ạch thì thôi rồi!

Ở bên này thì khác, làm đủ số lượng thời gian mà chưa xong thì cứ xách về nhà mà làm tiếp và dĩ nhiên nếu cha mẹ nào muốn cho con em mình ngồi lại làm cho tới hết thì cứ chờ, nhưng hồng có ai chờ hết nên, thậm chí nhiều cha mẹ chở con tới xin bài về nhà làm rồi hai mẹ con rủ nhau đi shopping mới là ghê!

Mình chỉ ghi lại sự khác biệt mà mình quan sát thấy chứ hoàn toàn không có "bình loạn" gì ở đây hết hiiiiiii. Riêng hai học sinh yêu quý nhà mình, nhất là bạn học sinh lớn thì dù học Kumon ở Việt Nam hay ở CA thì vẫn như nhau, có nghĩa là khi vui bạn tui ra sớm khi buồn thì má của bạn ngồi chờ hắt hiu !!!! ( Tuy nhiên cũng phải nói thêm là dạo này má của bạn thiệt là sung sướng khi bạn học sinh lớn ấy dạo này thường chạy bịch bịch ra sớm lắm, thậm chí còn sớm hơn cả bạn học sinh nhỏ nữa đó, cầu mong cho cứ vậy hoài đi cho má của bạn mỏ bớt dài ak ak ak)

Điểm khác biệt thứ hai là kiểu cách khen thưởng cũng khác, ở Việt Nam nếu bạn học học học và khi giỏi để tăng cấp (ví dụ bạn học ở trường là lớp 1 nhưng trình độ ở Kumon bạn đã làm được toán lớp 2 thì ôi thôi là sung sướng. Vì sao, vì là chương trình toán trong lớp 1 của trường chính qui dầy cộp bởi vậy học làm sao cho nhuần nhuyễn và leo lên được chương trình cao hơn thì quả thật Kumon xứng đáng lấy nữa tháng lương của bạn rồi, đúng không? Tuy nhiên nếu con ai mà được đi học ở Kumon từ sớm (thường là 3 tuổi bắt đầu học) thì chuyện cũng không có gì lớn lao (mình tin là vậy). Khi học giỏi và tăng cấp như vậy thì bạn sẽ được phát một cái bằng khen công nhận là bạn đã tăng cấp, nếu bạn liên tục tăng cấp thì mỗi quý trung tâm Kumon có một tờ tạp chí do Kumon phát hành sẽ đăng một bài báo về con bạn.. ôi thôi là hãnh diện há.

Còn ở bên này, cứ mỗi một đợt kiểm tra để lên trình độ mà bạn làm tốt thì bạn sẽ được tặng 50points ( 50 là nhiều lắm á nha, vì mỗi ngày đi học chăm chỉ thì chỉ được có 2 points thôi hà). Và điểm đó để làm gì? mua đồ chơi chứ làm gì nữa haaaaaaaaaaaaa phần thường cho học giỏi là tự tay các bạn ấy được mua món đồ chơi mà bạn ấy yêu thích hoặc có khi không yêu thích mà chỉ là thỏa mãn cảm giác tui mua bằng tiền tích lũy của tui thế thôi!

Có thể thấy ở VN mấy sếp sòng Kumon tiến đến sự thõa mãn nơi phụ huynh còn bên CA này thì thõa mãn tụi học trò. Cho nên tuy là đường lối, cách thức học thì y như nhau, hiệu quả học tập là như nhau nhưng đối tượng và cung cách "dụ dỗ" thì khác nhau - gọi là nhập gia tùy tục hỉ! Đã bảo không bình loạn rồi mà nãy giờ cũng bình bình loạn cả lên haaaaaaaaaaaaaa.

Nãy giờ cứ lan man gì đâu không giờ mới đi vô cái vấn đề hiệu quả kép mà mẹ bạn Tinsie đã đề cập ở trên nè. Như đã nói số điểm được tặng là vô cùng ít ỏi, mỗi ngày đến lớp làm bài, hoàn thành bài tập về nhà đàng hoàng thì mỗi em được đóng dấu 2 points. Những món có thể mua được bằng số điểm tích lũy thì cũng thượng vàng hạ cám lắm từ viết chì, gôm, cho đến đồ chuốt viết chì, sticker, chai sơn móng tay (dụ mấy quí cô điệu đàng như con Sie nhà mình) cho đến những món hàng khủng như xe hơi bự nè..... nếu để ý sẽ thấy không phải món nhỏ là rẻ tiền mà món lớn thì mắc tiền đâu nhe. Nhiều lúc tức kinh khủng khi mà tụi nó cứ một hai đòi mua cho bằng được mấy cái đồ chuốt viết chì hay cái sticker. Mà mấy thứ đó có rẻ rúng gì tới tận 200 points = 10 buổi học lận chứ bộ, trong khi một tháng đi học có 8 buổi chứ mấy hix hix hix.

Mẹ Tinsie cứ lãi nhãi lãi nhãi hoài mà hình như tụi nó không có biết để dành là gì hết, cứ học xong là lại muốn mua một cái thứ gì đó thật là linh tinh vớ vẩn. Cho đến ngày hôm qua khi mà người ta trưng ra một món đồ chơi mơ ước của lũ con nít (hình như là vài tháng mới có bán một món đồ chơi mơ ước hay sao đó). Khỏi phải nói mẹ Tinsie sung sướng hả hê khi thấy hai con lăn quăng nhà mình hớn hở lôi sổ tiết kiệm của hai bạn ra và rồi đau khổ thất thểu khi người ta bảo tiền trong tài khoản không đủ để mua món đồ chơi bự bự mơ ước kia haaaaaaaaaaaa (hả hê xong tự thấy mẹ gì mà ác như bà phù thủy).

Tối về ăn cơm nghe anh em người ta nói với nhau thôi mai mốt đừng mua gì nữa hết, để dành tiền mua cái hộp hồi chiều nhe!

Con người luôn học hỏi!... học từ cha mẹ, bạn bè, trường lớp.... Và bài học đầu tiên về tiết kiệm, nhu cầu mua sắm của hai con lăn quăng đã học được thì ...... KHÔNG PHẢI TỪ MẸ

Thứ Năm, 4 tháng 8, 2011

Trí nhớ kho tàng của trí tuệ


TRÍ NHỚ VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA TRÍ NHỚ
Trí nhớ là một hoạt động đặc biệt của não bộ - Hệ thần kinh cao cấp của con người. Trí nhớ chi phối mọi hoạt động của con người, từ trí nhớ vô thức đến trí nhớ có ý thức. Ta biết rằng, khi còn trong bụng mẹ, trẻ sơ sinh đã nhớ được nhịp tim của mẹ. Vì vậy, khi ra đời nếu trẻ khóc, ta áp trẻ vào lồng ngực trẻ sẽ nín vì được nghe nhịp tim của mẹ và trẻ biết trẻ được an toàn. Mỗi ngày một, các thông tin từ cuộc sống sẽ được trẻ đón nhận bằng các giác quan là: Mắt - nhìn, Tai - nghe, Tay - sờ, Mũi - ngữi, Miệng - nếm.... trẻ sẽ ghi nhận vào bộ nhớ của trẻ để trẻ "phát huy" tài năng của mình nếu lần sau trẻ gặp lại. Ví dụ: trẻ nhớ mùi mồ hôi, mùi sữa của mẹ nên khi ngửi nếm trẻ biết ngay là "mẹ của mình". Khi trẻ lớn dần lên, trẻ được dạy dỗ bởi cha mẹ, nhà trường, xã hội... trẻ biết phân biệt điều tốt, điều xấu, điều nên làm, điều không nên làm... và tiến tới trẻ ghi nhận được nhiều thông tin hơn, liên kết chúng lại với nhau và để dành trong bộ nhớ. Khi cần thiết, chúng sẽ sử dụng để hình thành ra những sáng tạo trong học tập, lao động và nghiên cứu.

Ngày nay khoa càng ngày càng phát triển, đòi hỏi trẻ phải học tập nhiều, nắm bắt nhiều thông tin, nên khả năng ghi nhớ của trẻ cần phải rèn luyện và phát huy tối đa. Nhờ có trí nhớ mà chúng ta có những nhà bác học , những nhạc sĩ, văn sĩ tài hoa với những công trình khoa học vĩ đại, những tác phẩm bất hữu như Newton, Einstein, Mozart... làm cho đời sống vật chất và tinh thần của con người ngày càng phong phú hơn. Có thể nói trí nhớ chi phối mọi hoạt động của con người từ mức độ thấp tới mức độ cao, là tài sản quý giá của mỗi người và của cả nhân loại.

CÁCH ĐÁNH GIÁ TRÍ NHỚ
Trí nhớ được xem là một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá trí thông minh. Có bốn tiêu chuẩn để đánh giá trí nhớ:
1. Độ nhanh nhạy: Tốc độ nhớ. Các thần đồng thường chỉ nhìn qua một lần là nhớ ngay.
2. Độ bền: khả năng nhớ lâu.
3. Độ rộng: Trẻ nhớ nhiều sự việc, nhiều chi tiết cùng lúc.
4. Độ chính xác: Nhớ không chưa đủ mà còn phải nhớ chính xác nữa.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TRÍ NHỚ TRẺ.
Theo các kết quả nghiên cứu, trẻ được gọi là thần đồng thường có trí nhớ đặc biệt vượt trội so với các trẻ cùng lứa. Các trẻ này không những nhớ nhanh mà còn nhớ lâu nữa. Trí nhớ của trẻ không giống nhau, có trẻ có trí nhớ tốt nhưng cũng có trẻ có trí nhớ kém. Do đâu có sự khác biệt này? Trí nhớ của trẻ phụ thuộc vào ba yếu tố chính sau đây:
1. Thiên phú: bẩm sinh, di truyền
2. Chế độ dinh dưỡng cho trí não và trí nhớ
3. Môi trường, sự giáo dục và quá trình tập luyện

ĐẶC ĐIỂM CỦA TRÍ NHỚ TRẺ
Trẻ sơ sinh đã hình thành trí nhớ. Trí nhớ ban đầu là vô thức và sẽ tăng dần theo lứa tuổi của trẻ và càng ngày càng có ý thức hơn. Trẻ càng lớn trí nhớ càng hoàn thiện dần. Trí nhớ là cơ sở của trí thông minh. Vì vậy việc bồi dưỡng trí thông minh cho trẻ không thể quên bồi dưỡng trí nhớ cho trẻ. Đối với trẻ nhỏ, trí nhớ hình tượng sẽ giúp trẻ nhớ nhanh và nhớ lâu hơn. Những sự vật, sự việc càng cụ thể, trẻ có nhìn thấy, sờ mó được sẽ càng giúp trẻ nhớ dễ hơn. Do đó đối với lứa tuổi mẫu giáo hay lớp 1, các chuyên gia khuyên nên sử dụng phương pháp xem hình nhận mặt chữ. Khi lớn hơn, trẻ có thể nhớ được qua ngôn ngữ.

QUÊN - SỰ ĐỐI LẬP CỦA TRÍ NHỚ
Quên là sự không nhớ một sự vật, sự việc nào đó hoặc nhớ nhầm sự việc này với sự việc kia. Quên được xem là đối lập của trí nhớ. Tuy nhiên nếu như tất cả sự vật, sự việc đều được nhớ hết thì quả là gánh nặng cho bộ não, thậm chí gây quá tải cho bộ não, dễ dẫn đến tình trạng quên. Vì vậy những chuyện không cần nhớ hoặc không đáng nhớ thì nên quên để não bộ chỉ nhớ những sự vật, sự việc quan trọng cần nhớ.
Mọi người ngưỡng mộ các nhà bác học, các thần đồng có trí nhớ hơn người nhưng thật ra nói như thế không chính xác bằng nói họ có phương pháp ghi nhớ tốt. Họ sẵn sàng quên tất cả những thứ khác để chỉ tập trung cho việc nghiên cứu, tìm tòi của họ. Nhà vật lý học Newton thường quên tên các bạn bè, những cuộc hẹn hò, địa chỉ nhà mình; thậm chí không nhớ mình đã ăn cơm hay chưa. Có người cho rằng ông đãng trí nhưng không hẳn thế bởi toàn bộ trí nhớ của ông đã dành cho các nghiên cứu khoa học. Đây là trường hợp quên có lợi hay còn gọi là quên "bác học"
Tuy nhiên có trường hợp quên hoàn toàn không có lợi cho trẻ: đó là quên do tác động từ bên ngoài, do sợ hãi, lo lắng ... Có trẻ thuộc bài nhưng khi bước vào phòng thi thì quên hết. Ngoài ra, có thể trẻ quên do cơ thể mệt mỏi, tế bào thần kinh hoạt động yếu kém hay mất khả năng hoạt động.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ TĂNG CƯỜNG TRÍ NHỚ CHO TRẺ?
Bộ não con người cũng giống như các cơ quan khác trong cơ thể la tuân theo qui luật tự nhiên: Sử dụng thì phát triển, không sử dụng thì thoái hóa. Trong bộ não trẻ 6 tuổi hay người trưởng thành có khoảng 10 tỉ tế bào thần kinh và bộ não có thể chứa một lượng thông tin gấp một triệu lần máy tính điện tử. Hiện tại con người chỉ sử dụng 1/10 công năng của não bộ mà thôi. Có thể nói, trí tuệ của con người là vô tận và ta có thể ví bộ nhớ con người như một máy vi tính hiện đại, có sức chứa khổng lồ. Máy sẽ hoạt động tốt và lưu trữ thông tin nhiều hay ít tùy thuộc vào chúng ta có chăm sóc, bảo trì máy hay không, lưu trữ thông tin có hệ thống , có trật tự hay không, cái không cần lưu trữ có xóa đi chưa....
Đối với trẻ cũng vậy, để giúp trẻ có trí nhớ tốt, các bậc phụ huynh nên kiểm nghiệm những yếu tố sau:
1. Trẻ phải có một bộ não hoàn hảo
2. Trẻ phải được cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho trí nhớ.
3. Chế độ học tập và nghỉ ngơi vừa sức
4. Có một môi trường giáo dục và phương pháp rèn luyện trí nhớ đúng đắn.

1.Dưỡng chất cho trí nhớ
Dinh dưỡng hợp lý để đảm bảo sức khỏe chung và tăng cường trí nhớ. Nguyên tắc chính là trẻ phải ăn đủ các loại chất dinh dưỡng và cân đối để tránh suy dinh dưỡng hay béo phì. Trẻ phải ăn sáng trước khi đi học để tránh tình trạng hạ đường huyết giữa buổi học. Đây là nguyên nhân làm trẻ buồn ngủ, mệt mỏi và mau quên.
- Các chất đạm động vật như thịt cá, trứng, sữa, hải sản.. sẽ giúp trẻ không bị thiếu máu, thiếu sắt và các nguyên tố vi lượng (đồng, kẽm, coban..) là nguyên nhân làm suy giảm trí nhớ.
- Rau và trái cây sẽ cung cấp vitamine cần cho hoạt động trí nhớ.
- Sữa là thực phẩm không thể thiếu vì sữa cung cấp đầy đủ các dưỡng chất như canxi, đạm, vitamine. Mỗi ngày trẻ cần uống 300 - 500 ml sữa. Nên cho trẻ uống sữa sau khi ăn sáng, ăn trưa, hoặc ăn tối.
- Cần bổ sung Coline và các nguyên tố vi lượng từ thực phẩm hàng ngày cho trẻ.
Nếu trẻ có triệu chứng buồn ngủ, hay quên, hoa mắt, suy dinh dưỡng hay béo phì thì cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để can thiệp kịp thời.
Muốn có trí nhớ tốt thì trẻ cần phải có:
- Một cơ thể khỏe mạnh: đạt mức chuẩn và cân đối về cân nặng và chiều cao.
- Các giác quan như mắt, tai, mũi... phải lành mạnh để trẻ tiếp nhận thông tin chính xác và kịp thời
- Tế bào não phải lành mạnh để xử lý, dự trữ thông tin nhanh và bền lâu. Quan trọng nhất là trẻ phải có một phương pháp học tập đúng đắn. Dinh dưỡng cho tế bào trí nhớ và dưỡng chất cho sự vận chuyển thông tin đến trung khu trí nhớ cũng rất quan trọng. Khi trẻ được 6 tuổi, khối lượng não và số tế bào thần kinh đã tương đương với người lớn. Vì vậy dinh dưỡng cho trí não trong giai đoạn này là giúp phát triển các hoạt động chức năng não và các tế bào thần kinh. Các vitamine và khoáng chất góp phần rất lớn trong giai đoạn này, đặc biệt là vai trò của các nguyên tố siêu vi lượng, mặc dù hàm lượng của chúng trong cơ thể rất ít (0,05% trọng lượng cơ thể)
- Các thực nghiệm đã chứng minh được thiếu kẽm, đồng, coban, i-ốt sẽ ảnh hưởng trí não. Các nghiên cứu của Bác sĩ Robert cho thấy trẻ học tập tốt có lượng kẽm, đồng trong tóc khá cao và ngược lại trẻ có lượng kẽm, đồng trong tóc thấp thì học kém hơn.
- Một nghiên cứu mới đây của Meck và cộng sự đã khẳng định vai trò quan trọng của Choline trong việc giúp gia tăng trí nhớ cho trẻ, giúp trẻ nhớ nhanh, nhớ lâu và nhớ chính xác hơn.

2. Choline - dưỡng chất quan trọng cho trí nhớ
Choline là tiền chất của Acetylcholine - chất dẫn truyền thần kinh chi phối mọi hoạt động của cơ thể, đặc biệt là trung khu nhớ và hiểu ở hồi hải mã và vách ngăn của não. Choline còn là thành phần chính của màng tế bào thần kinh. Theo kết quả nghiên cứu của tiến sĩ Zeizei và cộng sự, việc bổ sung choline sẽ giúp gia tăng hoạt động của hệ cholinergic ở não trước, nhớ đó giúp cải thiện khả năng nhớ của trẻ. Ngoài ra cũng theo một kết quả nghiên cứu khác của ông Andrew L. Stoll và cộng sự, bổ sung choline giúp gia tăng tốc độ vận chuyển và xử lý thông tin rõ rệt ở não. Như vậy, Choline có vai trò rất quan trọng trong việc truyền những thông tin, sự vật, sự việc... từ bên ngoài (nhà trường và xã hội) đến trung tâm trí nhớ và hiểu ở não giúp trẻ tiếp thu nhanh, nhớ nhanh, nhớ lâu và nhớ chính xác các sự vật, sự việc.
Choline có trong một số loại thức ăn như lòng đỏ trứng, nước nho, bơ đậu phộng, gan, bông cải.... Vì vậy cần lưu ý các thức ăn cung cấp choline cho trẻ để tránh tình trạng thiếu hụt choline. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trẻ có thể bị thiếu choline trong các trường hợp sau:
- Cung cấp không đủ choline đúng theo nhu cầu của trẻ từ thức ăn
- Trẻ bị căng thẳng quá mức: học tập, thi cử...
- Trẻ hoạt động thể lực kéo dài.
Thiếu hục choline lâu ngày có thể ảnh hưởng đến chức năng gan (nhiễm mỡ, chết tế bào gan...), thận (cô đặc nước tiểu) và đặc biệt nghiêm trọng là làm tổn thương cơ quan tối cao của con người là não bộ (tổn thương màng tế bào, thiếu hụt chất dẫn truyền thần kinh Acetylcholine)
Tóm lại Choline có vai trò rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ, đặc biệt là gia tăng trí nhớ giúp trẻ học nhanh, nhớ lâu và chính xác.
3. Nghỉ ngơi hợp lý
Sau một thời gian hoạt động trí óc, các tế bào não cũng bị tiêu hao năng lượng và các chất dinh dưỡng. Vì vậy trẻ cần được nghỉ ngơi để phục hồi lại những chất dinh dưỡng dự trữ. Đồng thời trẻ cần có thời gian sắp xếp lại những gì đã học để thực hiện ghi nhớ có kế hoạch thì trẻ mới nhớ lâu được. Nên cho trẻ ngủ đủ giấc để phục hồi trí lực. Trẻ phải ngủ ít nhất 8-9 giờ/ngày mới đảm bảo sức khỏe và trí nhớ.
4. Phương pháp rèn luyện trí nhớ cho trẻ
Bồi dưỡng tính tự tin và lòng say mê
- Trẻ không có tự tin và lòng say mê thì không thể có trí nhớ tốt.
- Thiên tài là nhờ hứng thú. Trẻ có hứng thú với một sự vật, sự việc thì trẻ mới say mê kiên trì để đạt được. Nhà bác học Edison khi tiến hành nghiên cứu thường quên ăn quên ngủ do say mê.
- Trẻ thiếu tự tin thì trí nhớ cũng giảm, phải giúp trẻ tin vào bản thân mình, tin vào trí nhớ của mình.
Mục đích ghi nhớ
Trẻ nhỏ trí nhớ vô thức chiếm ưu thế. Trí nhớ có ý thức ngày càng tăng dần theo tuổi. Vì vậy chúng ta có thể vận dụng khả năng nhớ vô thức của trẻ để bồi dưỡng khả năng nhớ có ý thức. Ví dụ: kể cho trẻ nghe một câu chuyện và chúng ta giao hẹn trước với trẻ là nghe xong trẻ phải kể lại. Như vậy, trẻ sẽ nhớ tốt hơn. Ngoài ra, chúng ta còn phải chú ý giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng và diễn đạt ngôn ngữ.

Tóm lại chúng ta nên đề ra những yêu cầu cần trẻ ghi nhớ thì hiệu quả ghi nhớ sẽ cao hơn.
Bồi dưỡng "trí nhớ có ý thức" là nên giúp trẻ ghi nhớ có mục đích, có kế hoạch. Trẻ càng lớn hệ thần kinh càng trưởng thành, vì vậy muốn trẻ có trí nhớ tốt, việc đầu tiên là phải bồi dưỡng "trí nhớ có ý thức" một cách có mục đích và có kế hoạch. Trẻ chỉ dễ dàng nhớ ra những chuyện chúng hiểu rõ. Những sự việc trẻ không hiểu rõ thường nhớ kém hơn và mau quên. Vì vậy, học vẹt không thể giúp trẻ học nhanh, nhớ lâu được. Ngoài ra, cần chú ý những cảm xúc tích cực, gây ấn tượng tốt sẽ giúp nhớ lâu hơn.

(Tập tài liệu này do bác sĩ Vũ Minh Đức biên soạn và được BS Đỗ Hồng Ngọc biên tập và hiệu đính.)

Thứ Tư, 3 tháng 8, 2011

Cho con cách sống

Nếu sống trong la mắng
Con sẽ học lời hư
Và rất hay cãi lại
Con bắt chước thôi mà





Nếu sống trong bạo lực
Con ngạo ngược theo ngay
Mới hay mầm thù địch
Dễ gieo lòng thơ ngây



Nếu hay bị chê cười
Con tự ti nhút nhát
Ngày mai lớn lên rồi
Sao tự tin thành đạt
Nếu nặng lời nhục mạ
Con mặc cảm lỗi lầm
Điều hay dở khó phân
Dễ sa đường lầm lạc



Nếu cho con khoan dung
Con học lòng kiên nhẫn
Cho con lời khích lệ
Con thêm phần tự tin
Một lời khen đúng lúc
Con thấy mình lớn hơn
Luôn nói điều ngay thẳng
Con học sự liêm trinh
Che chở bởi yêu thương
Giúp con lòng nhân hậu
Tập cho con khuôn phép
Con tự chủ bản thân
Lòng tin và thương mến
Sẽ cho con mọi điều...


Bài thờ này được Nguyễn Hồng Uy phỏng dịch, trích trong những tập sách dành tặng cho phụ huynh của hãng sữa Abbott .

Thứ Ba, 2 tháng 8, 2011

Bé học từ sách

Mong muốn đem lại tất cả những gì tốt đẹp cho con là niềm mong mỏi chính đáng của tất cả các bà mẹ. Ngày nay khá dễ dàng để tìm thông tin nuôi dạy con sao cho tốt ở trên sách báo, internet... bạn Lan cũng vậy thôi, dưới đây là một số thông tin được mình lượm lặt và áp dụng cho hai bạn nhỏ nhà mình, tỏ ra là khá hiệu nghiệm và kết quả thì ngoài mong đợi! Một trong những cách học hiệu nghiệm nhất là đọc sách. Có lẽ vì hai bạn nhà mình làm quen với sách từ khá sớm nên hai bạn rất thích đọc sách (dù chưa biết chữ) và khả năng nhìn nhận sự vật cũng tương đối tốt... phải chăng nhờ sách mà hai bạn ấy trở thành những người có visual ability (như một chị bạn nhận xét)

- Việc học sớm của hai bạn đã được thực hiện từ lúc các bạn ấy chỉ mới có vài tháng tuổi thôi. Chẳng hạn như khi hai bạn được hơn hai tháng đã được mẹ cho xem các bức tranh tưởng phản màu sắc, theo các chuyên gia nghiên cứu thì cách học này nhằm tạo sự linh hoạt cho não bộ khi tiếp xúc và nhận dạng màu sắc, cũng như hình dáng. Nếu có ai đó bảo rằng bé tẹo như thế thì biết gì, thì mình xin cam đoan là bạn sai lầm đó, vì trong khuôn mắt đen láy ngây thơ kia có sự tâm trung theo dõi rất cao...

- Khi được 8 tháng thì hai bạn được xem những quyển truyện to thật to, màu sắc sặc sỡ và nội dung là những bài thơ dễ nhớ. Ngày nào cũng vậy cứ đúng giờ là mẹ lại lấy sách ra đọc cho bạn ấy nghe. Đi kèm với quyển truyện ấy là một quyển sách hình ảnh đồ vật, mẹ cứ chỉ vào từng vật và nói tên vật ấy... học như vậy từ lúc 8 tháng đến lúc hai con được 12 tháng thì con đã "thuộc bài". Mẹ hỏi con cá thì bé chỉ con cá, mẹ hỏi lá cờ thì bé chỉ lá cờ. Lúc bé nói được thì bé tự chỉ vào hình và nói bi bô " cá... cá .. cờ ... cờ ... xe bạp. Hiện tại thì quyển này đã không còn nữa vì trong một lúc buồn miệng bạn Sie nhà mình đã xé và nhâm nhi rồi (ai cũng biết hoa hậu nhà mình lúc nhỏ thích ăn giấy nhất mà hix hix hix ). Giờ chỉ còn quyển truyện tranh hình nổi này thôi.



- Gần được 2 tuổi thì các bạn được mẹ đọc truyện nhiều hơn. Những câu chuyện mang tính ứng xử ở nhà, ở trường, với bạn bè. Bên cạnh đó là một quyển sách hoạt động hàng ngày chẳng hạn như buổi sáng mặt trời mọc thì bé phải thức dậy đánh răng, ăn sáng, uống sữa, thay quần áo, trưa thì đi tắm, tối đánh răng leo lên giường đi ngủ.... có lẽ quyển này gần gũi với hai bạn nhà mình hay sao đó mà cả hai anh em đều rất thích cuốn này.



- Lên 3 tuổi các bạn có những quyển sách nho nhỏ màu sắc đẹp và hình dạng đủ thứ được sắp theo chủ đề như xe, đồ dùng trong nhà, hình dạng, màu sắc, con số....




- Ngoài ra thời gian gần đây nhà sách còn có một bộ sách "tuyển tập những nhà thông thái nhỏ" rất là hay với các câu hỏi nhanh - đáp gọn. Đây đúng là bộ sách dễ thương và tích cực, lại không hề gây nhàm chán, dù tối nào hai bạn nhà mình cũng mẹ hỏi - con đáp nhưng không vì thế mà sự nhiệt tình của hai bạn dành cho bộ sách này giảm đi tí nào đâu nhé

Đây là tài sản của anh Tin - quyển dành cho trẻ từ 5-6 tuổi

Còn cái này là của bạn Sie - dành cho trẻ từ 3-4 tuổi

Tương tự như bộ sách "tuyển tập những nhà thông thái nhỏ" thì có bộ sách cũng hỏi đáp như vậy đó là bộ "100 câu hỏi đáp thông minh" cũng từ mức độ dễ tăng lên khó


Thêm một quyển nữa mà bạn Lan rất là tâm đắc, dù rằng công suất sử dụng còn giới hạn do độ tuổi của hai bạn cũng còn nhỏ. Đó chính là quyển bách khoa toàn thư, nghe có vẻ prồ quá phải không nhưng thiệt tình thì quyển này rất hay, nó hay tới nỗi mà bạn Lan "tậu" cuốn này từ hồi lúc anh Tin bé tẹo mới có 1 tuổi thôi đó nhưng giờ khi anh Tin đã được 6 tuổi thì mới đem ra dùng. Tất nhiên nội dung phải được ba mẹ chọn lựa vì rằng có rất nhiều điều không phải cái nào Tintin cũng hiểu và đôi khi ba mẹ phải dùng từ ngữ trẻ con để bạn có thể hình dung. Cái hay của quyển này là khi đã hiểu thì con mình sẽ nhớ luôn ( khi nào bạn ấy đọc được hết quyển này tui cho bạn ấy đi thi Rồng Vàng mới được hí hí hí ... một ước mơ xa vời tít tò te )

Có thể bạn không biết vì sao khi ta ngáp thì lại chảy nước mắt, hay tại sao nước biển thì mặn... nhưng bé của bạn có thể trả lời câu hỏi này nếu mỗi tối bạn cùng con khám phá quyển bách khoa toàn thư này nhé!


* Lưu ý:

- Việc học không đặt nặng ở số lượng mà nằm ở chỗ đúng giờ và đều đặn.
- Ngoài việc đều đặn đúng giờ thì việc lặp đi lặp lại cũng rất quan trọng, không nên tham lam nóng vội cho bé học qua cái mới khi thấy bé đã biết, đã thuộc rồi. Với mình là phải thuộc như "cháo" mới được hì hì hì

Bài viết này chỉ mang tính kinh nghiệm cá nhân và thành công với hai ẻm nhà mình (chứ không phải cho tất cả mọi người) nên mọi người chỉ đọc để tham khảo thôi nhé.

Toàn bộ những sách trên đều được mua ở nhà sách Fahasa, mọi người có thể tìm mua ở hệ thống fahasa trên toàn quốc (chèn ơi lại quảng cáo không công cho người ta nữa rồi!)

Công cuộc tạo niềm cảm hứng đọc sách như trên rất tốn thời gian và công sức (mà nói cho chính xách là hơi sức để đọc và giải thích ) thì mỗi nhà chỉ nên có từ một tới hai con thôi, chớ nếu mà có ba đến bốn con thì e rằng ... phụ huynh chúng mình đứt hơi chứ chẳng chơi! vì rằng đêm nào cũng nghe điệp khúc mẹ đọc truyện cho con đi, sách này của con gái - sách này của con trai - có nghĩa là không thể gộp chung sách lại đọc cho hai anh em cùng một lượt. Thôi thì an ủi hy sinh đời mẹ củng cố đời con vậy hix hix hix

Thứ Hai, 27 tháng 6, 2011

Thả rong hay ép dầu ép mỡ?????

Dạy dỗ con cái nên người không bao giờ và cũng chưa bao giờ là việc dễ dàng cả. Không có một chuẩn mực nào là đúng cho con cái chúng ta. Ta có thể thấy sao nhiều đứa trẻ ngoan hiền học giỏi thế mà con mình thì không, ta có thể thấy nhiều cha mẹ thất bại trong việc dạy con và cũng có thể ngưỡng mộ nhiều người sao có thể đào tạo thiên tài.... nhưng chắc gì con mình sẽ thành thiên tài nếu được nuôi dạy rập khuôn như vậy.

Thôi thì theo ý kiến của mẹ TinSie là cứ học cái hay của người xem nó có phù hợp với con mình không rồi gia giảm thêm sao cho phù hợp với khả năng và tính khí của con mình. Cái chính là mọi hành động của cha mẹ nên được suy nghĩ cân nhắc tính toán kỹ lưỡng đến từng centimet hệ quả hay hậu quả, và việc tính toán này phải dựa trên trái tim rộng mở đối với con cái là tốt nhất. Hãy hành động bằng cái đầu và trái tim tràn đầy yêu thương con cái.

Dưới đây là cách dạy con của Mẹ Hổ - Amy Chua một giảng viên đại học Yale và phân tích của giáo sư người Mỹ David Pikus. Như đã nói ở trên ĐỌC THAM KHẢO VÀ TỈA TÓT CÁI HAY THÔI NHE!

Theo ABC, Chua là một người Mỹ gốc Hoa, hiện là giảng viên trường luật Yale (Mỹ) và là tác giả của hai cuốn sách thuộc hàng bán chạy nhất về dân chủ trong thị trường tự do và sự sụp đổ của các đế chế.

Chồng chị, anh Jed Rubenfeld, cũng là giảng viên luật tại trường Yale và là một tiểu thuyết gia. Cả hai vợ chồng thống nhất với nhau rằng con cái của họ sẽ được nuôi dậy theo cách của người Trung Quốc chứ không phải của người phương Tây. Điều đó đồng nghĩa với việc có những hình phạt nặng nề, và trẻ phải xuất sắc trong mọi lĩnh vực.

Hiệu quả do cách dạy của Chua có lẽ không cần phải tranh cãi. Cô con gái lớn của chị, Sophia, là một thần đồng piano. Còn Lulu, cô con gái thứ hai của chị lại là một nghệ sĩ violin tài năng. Chua lúc nào cũng theo sát hai cô con gái, luôn đảm bảo rằng các con luyện tập ít nhất 3 tiếng mỗi ngày, thậm chí là vào kỳ nghỉ.

Trong cuốn sách của mình cô giải thích: những ông bố, bà mẹ Trung Quốc có thể làm được những điều tưởng như không thể theo cách nghĩ của người phương Tây. Người Trung Quốc có thể nói với con gái của họ rằng: "Này con béo quá, cần phải giảm cân thôi". Ngược lại, các cặp cha mẹ ở phương Tây sẽ phải cân nhắc rất kỹ vấn đề này, mà thường nói vòng vo rằng tăng cân có hại cho sức khỏe, và không bao giờ nhắc đến chữ "f" (trong từ fatty nghĩa là béo).

Theo NPA, trong cuốn nhật ký của mình chị chia sẻ:

"Rất nhiều người tự hỏi làm thế nào các bậc cha mẹ Trung Quốc có thể đào tạo được những đứa con giỏi như thế: thần đồng toán học, âm nhạc. Tôi có thể nói cho họ biết vì tôi đã áp dụng cách dạy đó với hai con gái của mình.

Sau đây là một vài điều mà hai cô con gái của tôi không bao giờ được phép làm:

- Ngủ nhà bạn

- Tụ tập đi chơi với bạn

- Tham gia các hoạt động vui chơi ở trường

- Than vãn về việc không được tham gia các hoạt động vui chơi ở trường

- Xem tivi hoặc là chơi điện tử

- Tự chọn các hoạt động ngoại khóa

- Điểm số dưới A

- Không đứng thứ nhất trong tất cả các môn học, trừ thể dục và kịch

- Chơi bất cứ nhạc cụ nào khác ngoài piano, violin

- Không chơi piano hay violin

Đa số cha mẹ phương Tây cho rằng mình đủ nghiêm khắc nhưng dù thế cũng không thể bằng các bà mẹ Trung Quốc. Chẳng hạn, những bạn bè ở châu Âu của tôi thường chỉ yêu cầu con họ tập chơi nhạc cụ mỗi ngày 30 phút, nhiều nhất là một giờ. Thế nhưng, nếu là một bà mẹ Trung Quốc thì một giờ vẫn còn là ít, thường trẻ phải luyện tập trong 2, 3 giờ mới được cho là nghiêm khắc.

Trong một nghiên cứu có sự tham gia của 50 bà mẹ Mỹ và 48 bà mẹ Trung Hoa nhập cư thì có đến 70% bà mẹ phương Tây nói rằng "yêu cầu thành thích học tập cao ở trẻ là không tốt" hay "cha mẹ cần thúc đẩy suy nghĩ ở con rằng học hành là niềm vui'.

Ngược lại, đa phần các bà mẹ Trung Quốc đều cho biết họ tin rằng con của họ có thể trở thành những học sinh ưu tú nhất, rằng "thành tích học tập của con cái phản ánh cách dạy con của cha mẹ" và nếu trẻ không đạt được thành tích xuất sắc ở trường học thì có nghĩa là cha mẹ đã không hoàn thành nhiệm vụ.

Cha mẹ Trung Quốc nghĩ rằng để giỏi một việc gì đó thì phải làm việc, trẻ con muốn giỏi thì phải học. Và điều hiển nhiên là không trẻ nào muốn học, đó là lý do vì sao việc ép buộc trẻ học là một điều cực kỳ quan trọng.

Tổng kết lại, các bà mẹ Trung Quốc luôn tin rằng:

- Việc học là quan trọng nhất

- Điểm A - cũng là điểm kém

- Trẻ phải học trước 2 năm so với các bạn cùng lớp trong môn toán

- Không bao giờ được khen con ở nơi công cộng

- Nếu trẻ không đồng ý với giáo viên hoặc huấn luyện viên thì cha mẹ luôn phải đứng về phía của giáo viên, huấn luyện viện

- Những hoạt động mà con của bạn nên được phép tham gia là những cái mà trẻ có thể dành huy chương và phải là huy chương vàng".

Bản thân tôi đã được nuôi dưỡng trong sự nghiêm khắc ngặt nghèo, nhưng cũng đầy tình thương, của cha mẹ mình, những người đã tới Mỹ từ năm 1960 khi còn là những sinh viên nghèo. Cha mẹ đã rất khắc nghiệt với 4 chị em tôi.

Mặc dù vậy, giờ đây tôi rất kính yêu và vô cùng biết ơn cha mẹ. Tôi nhận ra rằng họ đã tin tưởng vào tôi biết bao và hy sinh rất nhiều thứ vì tôi. Họ đã cho tôi những cơ hội tuyệt vời - tôi vào Harvard, tôi yêu thích công việc là một giáo sư về Luật tại Đại học Yale - và khiến tôi tự hào về nền văn hóa và các giá trị Trung Hoa của mình.

Đó là lý do tôi đã cố gắng nuôi dạy 2 cô con gái theo cách tương tự. Nhưng điều đó không dễ dàng. Tôi đang ở Mỹ, nơi mà thái độ làm cha mẹ rất khác biệt. Ở Mỹ, nuôi một đứa trẻ "biết vâng lời" được xem là cách tiêu cực và hai giờ tập violon mỗi ngày được nhiều người cho là bạo hành trẻ.

Với con gái lớn, Sophia, mọi thứ đều trôi chảy. Nhưng đến đứa thứ hai, Lulu thì tôi đã nhận ra rằng điều này rất khó khăn. Lulu ra đời với cá tính dữ dội, và ở tuổi 13, nó đã nổi loạn. Sau một đêm khủng hoảng, tôi nhận ra rằng tôi có nguy cơ mất con mãi mãi. Vì thế tôi đã thay đổi, mặc dù không hoàn toàn. Tôi từ chối thỏa hiệp về điểm số phải đạt xuất sắc ở trường và những thứ khác, nhưng tôi cho phép Lulu từ bỏ violon để chơi tennis và tôi cho bé được theo đuổi đam mê của mình.

Mỉa mai thay, so với nhiều bậc cha mẹ ở Trung Quốc, tôi thậm chí còn chưa được coi là rất nghiêm khắc. Chồng tôi là người Mỹ lai Do thái, và anh luôn khẳng định rằng con gái tôi đã nhận quá nhiều tự do cũng như chơi đùa. Cuốn sách của tôi không phải là bản hướng dẫn làm cha mẹ, mà là một câu chuyện kể lại về sự khám phá của tôi khi làm mẹ, nhằm tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều tốt đẹp của văn hóa phương Đông và phương Tây.

Thật thú vị, khi nói đến cách nuôi dạy trẻ, tôi nghĩ phương Đông và phương Tây có những vấn đề đối lập. Vì thế có lẽ những gì người Trung Quốc học được từ cuốn sách của tôi là sự đối lập mà người phương Tây có thể làm.

Về tổng thể, tôi nghĩa các bậc cha mẹ phương Tây cho trẻ con quá nhiều tự do ở tuổi còn quá nhỏ. Trung bình trẻ con Mỹ dành thời gian xem tivi nhiều hơn 70% so với việc đến trường. Trong cuộc kiểm tra quốc tế PISA gần đây, người Mỹ đạt kết quả đáng ngại là thứ 23 về khoa học và 34 về toán - trong khi trẻ em Thượng Hải xếp thứ nhất. Trẻ em phương Tây có tỷ lệ lạm dụng rượu và ma túy cũng như mang thai ở tuổi vị thành niên đáng báo động. Mặc dù vậy, các trường đại học Mỹ tiếp tục là sự thèm muốn của cả thế giới, và Mỹ cũng vượt trội trong việc dạy cách sáng tạo, cải tiến và tinh thần lãnh đạo.

Cái gì sẽ là bài học cho Trung Quốc ở đây? Và đây là vài điều nhỏ mà Trung Quốc có thể học được từ phương Tây.



















- Đầu tiên, trong khi trẻ em phương Tây có quá nhiều lựa chọn, thì trẻ cùng lứa với chúng ở Trung Quốc lại có quá ít. Giữa việc học ở trường, học thêm và làm bài tập, nhiều trẻ em Trung Quốc không hề được nghỉ, có quá ít cơ hội chơi đùa với bạn bè, khám phá bản thân và khám phá những điều chúng thực sự yêu thích. Điều tôi học được là khi trẻ lớn lên, cha mẹ nên lắng nghe sự lựa chọn của chúng một cách quan tâm hơn và dần dần cho chúng nhiều tự do hơn để thực hiện đam mê của mình.

- Thứ hai, cha mẹ Trung Quốc nên dành nhiều chú ý hơn đến cá tính của trẻ. Mỗi đứa trẻ là một sự khác biệt. Vì thế dựa vào thiên hướng của mỗi đứa con, những nghề nghiệp khác nhau sẽ khiến chúng hạnh phúc. Một số người có thể cảm thấy khó khăn để trở thành nhà nhiếp ảnh hay thiết kế thời trang, nhưng lại thích làm bác sĩ. Nếu các bậc cha mẹ Trung Quốc cởi mở hơn trong việc đánh giá sự "thành đạt", nó sẽ làm giảm sự cạnh tranh và áp lực khốc liệt mà các con họ phải chịu đựng.

- Cuối cùng, cha mẹ Trung Quốc rất thành công trong việc ép con họ ghi nhớ, thực hành và tập luyện - những kỹ năng mà tôi tin là phương Tây cần nhiều hơn nữa - nhưng họ cũng nên tìm cách khuyến khích sự sáng tạo và chủ động. Con gái tôi thật may mắn vì chồng tôi đã dạy cho chúng các giá trị của sự tư duy độc lập. Anh ấy luôn luôn hỏi "vì sao". Đó chỉ là vì người khác nói với bạn như vậy, còn bạn có thấy nó đúng không?

Làm cha mẹ là công việc nặng nhọc nhất tôi từng làm. Nhiều người chỉ trích tôi thực ra chưa hề đọc sách và không nhận ra rằng tôi đã viết lại thời kỳ khủng hoảng, khi Lulu nổi loạn và tôi bắt đầu cân nhắc lại mọi thứ từng làm.

Tôi đã rất may mắn vì điều chỉnh mình kịp thời - giờ đây các con gái và tôi là những người bạn gần gũi - và tôi muốn chia sẻ câu chuyện của mình với các bà mẹ khác, vì tất cả chúng ta đều đang phải vật lộn với vấn đề giống nhau: làm thế nào để nuôi con khỏe mạnh, hạnh phúc và tự lập? Tôi không có câu trả lời, nhưng tôi sẽ tiếp tục tìm kiếm sự kết hợp tốt nhất giữa phương Đông và phương Tây.

VnExpress.net ghi lại cuộc trao đổi với giáo sư Pickus về vấn đề này:

- Ông đánh giá thế nào về mặt mạnh và mặt yếu về cách dạy con của Amy Chua trong cuốn "Khúc chiến ca của mẹ Hổ"?

- Tôi cho rằng đây là một cuốn sách có giá trị. Chua xứng đáng nhận lời khen ngợi cho việc khơi dậy sự quan tâm với vấn đề muôn thủa là nuôi nấng và dạy bảo con cái, dẫu rằng tôi chưa hẳn đồng ý với những điều nêu trong đó

Cách giáo dục con của Chua rõ ràng khá khắc nghiệt, nhưng cũng hữu ích. Trước tiên chúng ta hãy tìm hiểu về nguồn gốc Chua chọn cách giáo dục này cho các con.

Amy Chua là một người Mỹ gốc Trung Quốc, và là dân nhập cư, cũng giống như tôi. Những người nhập cư thường sẽ phải phấn đấu rất nhiều, nhiều gấp đôi những người dân bản địa để có địa vị, kinh tế và cuộc sống tốt hơn, vươn tới tầng lớp thượng lưu. Chua lo lắng những đứa trẻ thế hệ thứ 3 - con cái cô được sống trong nhung lụa, với thói quen hưởng thụ sẽ trở nên hư hỏng và lười biếng. Và cô ấy phải dùng biện pháp "rắn".

Thực tế, với phương pháp dạy con như vậy thì chắc chắn hai cô con gái của mẹ Hổ phải chịu rất nhiều khổ cực để luyện tập. Tôi cho rằng, điều tích cực là Chua đã dạy con cách phải làm việc chăm chỉ để đạt được thành quả trong cuộc sống. Nhưng cách giáo dục ấy đồng thời cũng phản ánh sự lo lắng thái quá của bà về địa vị của người nhập cư, dễ làm con cái nhầm lẫn giữa thành công với địa vị, tên tuổi của mình được biết đến trong xã hội.

Những gì các con của Amy Chua đạt được cho thấy cách giáo dục có phần hà khắc của cô ấy có vẻ rất hiệu quả. Ông cho rằng rèn luyện trẻ nhỏ theo khuôn phép luôn là yếu tố giúp trẻ thành công?

- Thế nào là một đứa trẻ thành công, là một khái niệm không dễ trả lời. Hơn nữa, việc dạy dỗ con không phải là một sự thử nghiệm, và chỉ có thể biết được kết quả khi đến cuối chặng đường. Điều quan trọng không phải việc cha mẹ nên dễ dàng hay khắt khe, mà giúp trẻ học được những điều cần cho chúng. Đó là: những gì có giá trị đều khó khăn để đạt được, và biết sống độc lập, không sợ hãi, có sự kiêu hãnh về chính mình. Điều thứ nhất có thể mẹ Hổ đã làm được nhưng điều thứ hai thì tôi cho là cô ấy chưa thành công.

- Một vị giáo sư người Mỹ khác từng cho rằng bố mẹ nên nghỉ ngơi nhiều hơn, để con trẻ chơi, xem TV nhiều hơn và làm những gì chúng muốn. Như vậy họ sẽ cảm thấy thoải mái hơn, hạnh phúc hơn. Điều này tốt hơn nhiều so với việc quá khắt khe với trẻ. Quan điểm của ông về vấn đề này?

- Theo tôi, một đứa trẻ thành công là một đứa trẻ tự lập và có niềm kiêu hãnh về bản thân. Về quan điểm của vị giáo sư trên thì tôi cũng không rõ, nhưng tôi dám chắc nó hoàn toàn trái ngược với quan điểm của Amy Chua. Câu trả lời của tôi là cả hai trường hợp đều là tương đối. Đôi khi nên cho trẻ chơi nhiều hơn, xem TV nhiều hơn... bởi có thể chúng sẽ trở nên sáng tạo hơn, độc lập hơn... Nhưng đôi khi con trẻ xem TV vì chúng quá sợ cuộc sống bên ngoài. Như vậy chắc chắn chúng sẽ ít sáng tạo hơn, ít độc lập hơn...

Nhưng điều quan trọng nhất không phải là để con trẻ chơi nhiều, xem TV nhiều hơn hay dựa dẫm vào cha mẹ nhiều hơn, mà vấn đề là giúp chúng tin tưởng vào chính mình, chính năng lực và sức mạnh của bản thân để có thể đạt được thành công.

Thật ra, băn khoăn giữa việc nên cho trẻ chơi hay ép trẻ học chẳng khác nào tìm câu trả lời cho câu hỏi "Xây nhà thì điều gì quan trọng hơn, làm trần hay xây tường?", bởi hai việc này không thể so sánh với nhau và không thể chọn một.

- Vậy theo ông, những trẻ lớn lên với sự dạy dỗ khắc nghiệt sẽ trưởng thành như thế nào?

- Trẻ con khác bông hoa. Bông hoa là thực vật và ta sẽ biết nó phát triển thế nào trong một điều kiện nhất định. Trẻ con không thế. Việc tiên đoán xem trẻ sẽ trở thành người ra sao khi thụ hưởng một cách giáo dục nào đó là vô cùng khó khăn. Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập, không ai giống ai.

Tuy nhiên, có một điều có thể biết trước là, nếu thông điệp mà bố mẹ gửi đến con cái là "địa vị xã hội mới quan trọng, còn những thứ khác chỉ vô nghĩa" thì sau này dù trẻ có thể trở nên giàu có và đầy quyền lực, chúng vẫn thấy không ổn khi đứng trước cha mẹ. Còn nếu nhận được thông điệp "hãy làm những việc thực sự có ý nghĩa và giá trị" từ bố mẹ, thì trẻ luôn luôn cố gắng để làm việc chăm chỉ hơn và chúng sẽ cảm thấy hạnh phúc vì điều đó.

- Tôi cũng sinh năm hổ, bằng tuổi Amy Chua. Tôi rất khâm phục cách dạy của mẹ Hổ nhưng không thể làm theo, bởi tôi không đủ năng lực, nghị lực theo đuổi việc đó, và tôi thấy đau lòng khi các con chống đối vì bị bắt làm những điều chúng không muốn. Nếu trong quá trình giáo dục con cái mà gặp phải sự phản kháng thì ông làm thế nào?

- Tôi cũng giống bạn, là không có khả năng thúc ép người khác. Với tôi thì trẻ cần được tự do để phát triển tốt nhất. Tôi chưa có con nên cũng không biết nếu bị các con chống đối thì phải làm thế nào. Nhưng khi bị học sinh phản đối ý kiến, tôi sẽ cố gắng giải thích cho các em hiểu rõ ý của tôi và vì sao tôi lại muốn như thế.

Thật ra, tôi không thể biết học trò hay con cái mình coi trọng điều gì hơn, và không thể bắt chúng phải nghe theo điều tôi nói. Đôi khi, các học trò cũng cố gắng thuyết phục tôi nghe theo chúng, nhưng tôi sẽ không thay đổi nếu thấy chúng không đúng.

(Theo báo VNexpress.net)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...