Đối với “nghề làm cha mẹ”, một khi chúng ta đã lựa chọn thì phải cần mẫn làm việc suốt đời dù không thể mong đợi tất cả những đứa con đều trở thành vĩ nhân.
Nhưng, các bậc cha mẹ hoàn toàn có thể hy vọng rằng bé yêu của mình sẽ phát triển một cách toàn diện nếu cháu được phát hiện và bồi dưỡng trí tuệ một cách hợp lý.
Các động tác linh hoạt
Phần lớn trẻ 4 tuổi đã có thể nắm bóp, cầm bút vẽ một cách thành thạo.
Bé gái thường tỏ ra có năng khiếu hơn trong những trò chơi giàu trí tưởng tượng. Trong khi đó, các bé trai lại có năng khiếu về “các mối quan hệ không gian”. Chẳng hạn, bé trai giỏi hơn bé gái trong việc gắn một đồ vật cho khớp với một vật khác, các trò chơi xếp hình, lắp ghép...
Cuộc sống mô phỏng
Trẻ thường thích trò chơi đóng vai (cô giáo, bác sĩ, bán hàng…). Chính nhờ hoạt động chơi đóng vai này mà trẻ có thể hóa thân vào những mối quan hệ xã hội của con người. Nó còn giúp trẻ hình thành chức năng ký hiệu tượng trưng: chẳng hạn dùng giấy thay tiền, dùng giấy làm thức ăn trong trò chơi đồ hàng.
Trẻ còn biết sử dụng các hệ thống kí hiệu khác nhau, như kí hiệu về đồ vật, hành động, kí hiệu về con người.
Trò chơi đóng vai cũng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển trí tưởng tượng của trẻ, đồng thời giúp trẻ học cách chơi và hoạt đồng cùng nhau, xây dựng và mô phỏng các kỹ năng giao tiếp xã hội.
Trẻ tư duy dựa vào những hình ảnh
Ở tuổi này, một bước ngoặt lớn đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ là tư duy dựa vào những hình ảnh của sự vẩt - hiện tượng đã có trong đầu, tư duy trực quan hình tượng. Trẻ đã có thể tìm ra đặc điểm, thuộc tính của đồ vật không bằng sự tác động trực tiếp với vật đó mà bằng những phép thử, phép so sánh trong óc. Ví dụ: trong trò chơi chim bay cò bay, khi hỏi “nhà có bay không?” trẻ có thể trả lời không, vì “chim bay vì chim có cánh, còn nhà thì không có cánh”.
Trẻ 4-5 tuổi có thể hình dung ra các sự vật cụ thể, rõ ràng. Ví dụ: khi nói chuyện, người khác nhắc tới con mèo thì bé thường nghĩ tới con mèo vàng ở nhà cứ không có khái niệm chung chung về mèo. Chỉ có các hình tượng sinh động, rõ rệt mới gây sự chú ý theo dõi của trẻ, cho nên chúng thích nghe kể chuyện, xem tranh vẽ, xem hoạt hình hoặc múa rối.
Các trò chơi cũng phù hợp với đặc điểm tư duy của trẻ nhỏ. Vì trong trò chơi có nhiều động tác phối hợp với nhau, có các vật liệu và các đồ chơi cụ thể, phù hợp với nhu cầu tư duy hình tượng, cho nên trẻ em rất thích các trò chơi vui.
Khái niệm về thời gian của trẻ cũng phát triển hơn. Trẻ có thể hiểu được là đêm, ngày, đêm qua, ngày tới, có thể kể lại cho cha mẹ nghe một số việc trẻ đã làm trong ngày, chuyện xảy ra ngày hôm qua, việc của ngày mai.
Trẻ cũng có thể nói được mình là con trai hay con gái, và những người khác là con trai hay gái. Tuy nhiên, trẻ vẫn chưa thực sự hiểu được thế nào là giới tính. Trẻ đã bắt đầu biết vẽ hình người thay vì chỉ vạch vẽ các đường nét loằng ngoằng không có ý nghĩa lúc 3 tuổi, nhưng có thể chưa đủ 3 phần (đầu, thân, chân) và chưa cân xứng tỉ lệ.
Ngôn ngữ phát triển mạnh
Trẻ có thể chỉ ra một bàn tay có 5 ngón, 2 bàn tay có 10 ngón (tính nhẩm) . Bên cạnh đó, trẻ luôn luôn hỏi những câu hỏi “cái gì”, tại sao”, “như thế nào”. Ví dụ: Tại sao con người phải mặc quần áo? Tại sao nhà cần có đồng hồ? Mắt để làm gì?
Đối với các loại câu hỏi tương tự mà trẻ hỏi, mặc dù chúng ngây thơ và buồn cười, cha mẹ cũng không nên mắng trách hoặc giễu cợt con trẻ. Thời điểm này nên cổ vũ, khích lệ trẻ quan sát, chỉ dẫn cho trẻ hiểu, giúp trẻ suy nghĩ bằng cách kiên trì giảng giải và trả lời các câu hỏi của trẻ.
Bibi.VN
Cố vấn: BS Phùng Đăng Việt
Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Trung Ương
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét